ААН прызнала арышт Алеся Бяляцкага “самавольным”

Рабочая група ААН па самавольных затрыманнях (WGAD) заключыла, што арышт кіраўніка Праваабарончага цэнтра «Вясна» і віцэ-прэзідэнта Міжнароднай Федэрацыі за правы чалавека, самавольны.

Заключэнне праваабаронцы «супярэчыць артыкулу 20, параграф 1, Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і артыкулу 22 Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах». WGAD падкрэсліла, што «выхадам з сітуацыі з’яўляецца вызваленне сп-ра Бяляцкага і прадастаўленне яму законнага права на кампенсацыю».

Рашэнне Рабочай групы ААН прынята па выніках паведамлення, адпраўленага Абсерваторыяй па абароне правоў праваабаронцаў WGAD 2 красавіка 2012 года і аспрэчвае законнасць заключэння Бяляцкага. Абсерваторыя па абароне правоў праваабаронцаў – сумесная праграма Міжнароднай Федэрацыі за правы чалавека (FIDH) і Сусветнай Арганізацыі супраць катаванняў (OMCT).

У сваім рашэнні Рабочая група ААН па самавольных затрыманнях падкрэсліла, што «як паказвае крыніца паведамлення, цэнтральнай у гэтай справе з’яўляецца заява сп-ра Бяляцкага аб тым, што сродкі, атрыманыя на замежны банкаўскі рахунак, былі часткай сістэмы фінансавання няўрадавай арганізацыі «Вясна», якой урад адмовіў у рэгістрацыі і якую ён спрабаваў распусціць». Як адзначыла Рабочая група, «крымінальная адказнасць не можа паходзіць з першаснага рашэння ўрада адмовіць НДА «Вясна» ў рэгістрацыі і спробы распусціць яе, што само з’яўлялася парушэннем артыкула 20, параграфа 1, Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і артыкула 22 Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах».

Далей Рабочая група ААН па самавольных затрыманнях падкрэсліла, што «крымінальнае заканадаўства Беларусі, прымяненае ў справе г-на Бяляцкага, не ўключае праваабарончую дзейнасць у спіс заняткаў, якія падлягаюць вызваленню ад падаткаў», у той час як дзяржавы-ўдзельніцы Пакта маюць «не толькі негатыўныя абавязацельствы не ўмешвацца ў стварэнне асацыяцый або іх дзейнасць, але і пазітыўныя абавязацельствы па прыняцці мер […] для спрыяння працы асацыяцый дзякуючы дзяржаўнаму фінансаванню або вызваленні ад падаткаў сродкаў, што атрымліваюцца з-за мяжы».

Рабочая група таксама заявіла што «пошук крыніц фінансавання, зроблены сп-м Бяляцкім, каб забяспечыць само існаванне і працяг дзейнасці «Вясны» знаходзіцца ў адпаведнасці з […] артыкулам 20, параграф 1 Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і артыкулам 22 Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах» і заключыла, што «палажэнні крымінальнага заканадаўства, якія прымяняюцца ў справе сп-ра Бяляцкага, не ўлічвалі вышэйзгаданыя міжнародныя стандарты» і што, адпаведна, Беларусь парушыла свае міжнародныя абавязацельствы.

Такім чынам, Рабочая група ААН па самавольных затрыманнях пастанавіла, што заключэнне Бяляцкага было самавольным і з’явілася вынікам ажыццяўлення ім універсальна прызнаных правоў чалавека, а адпаведна, што яно падпадае пад катэгорыю II самавольных заключэнняў, у адпаведнасці з тыпалогіяй, прынятай Рабочай групай (калі пазбаўленне волі становіцца вынікам ажыццяўлення правоў і свабод, гарантаваных артыкуламі 7, 13, 14, 18, 19, 20 і 21 Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і артыкуламі 12, 18, 19, 21, 22, 25, 26 і 27 Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах).

Рабочая група ААН па самавольных затрыманнях дадала, што «ў выпадку паведамленняў аб парушэнні правоў чалавека […], у тым ліку праследаваннях […], унутраныя ўлады абавязаныя правесці расследаванне, і следства павінна быць незалежным, як на інстытуцыянальным узроўні, так і на практыцы, і хуткім». Група падкрэсліла, што «ў дадзеным выпадку не было зроблена ніякіх мер для правядзення падобнага расследавання».

«Рашэнне Рабочай групы ААН – гэта знакавая перамога, так як яно прызнае, што заключэнне Алеся Бяляцкага самавольна з пункту гледжання міжнароднага права, і падкрэслівае права на фінансаванне незалежных НДА», – заявіла сёння прэзідэнт FIDH Суэр Бэлхасэн. «Алесь Бяляцкі павінен быць неадкладна вызвалены, і ганенні супраць «Вясны» і іншых праваабаронцаў павінны быць спыненыя», – дадала яна.

На думку генеральнага сакратара ОMCT Джэральда Стэйбрака, «неабходна дамагацца, каб гэтае рашэнне прывяло да паляпшэння сітуацыі праваабаронцаў і НДА ў Беларусі і ў іншых краінах».

У жніўні 2011 года Алесь Бяляцкі быў арыштаваны і абвінавачаны ва «ўтойванні даходаў у асабліва буйным памеры» па арт. 243, ч. 2 Крымінальнага Кодэкса Беларусі. 24 лістапада, пасля амаль 4 месяцаў папярэдняга зняволення, суд прысудзіў яго да 4,5 гадоў калоніі строгага рэжыму, канфіскацыі маёмасці – у тым ліку памяшкання, выкарыстоўванага пад офіс «Вясны» – і штрафу ў 757.526.717 беларускіх рублёў (прыблізна 70.000 еўра) . 24 студзеня 2012 года Менскі гарадскі суд пацвердзіў прысуд. 29 сакавіка 2012 года той жа суд прыняў новае рашэнне, прысудзіўшы яго выплаціць яшчэ 140.366.151 рублёў (каля 12.700 еўра) у дадатак да ўжо выплачанага ў студзені 2012 года штрафу.

Пры прыняцці гэтага рашэння Рабочая група ААН кіравалася паведамленнем, атрыманым ад Абсерваторыі па абароне правоў праваабаронцаў, а таксама адказам Рэспублікі Беларусь, у якім сцвярджалася, што заключэнне і прысуд Бяляцкаму з’яўляюцца законнымі, адпавядаюць нацыянальнаму заканадаўству і не парушаюць міжнародныя абавязацельствы краіны. Яна таксама ўлічыла паведамленне N.1296/2004 Камітэта ААН па правах чалавека, у якім гаворыцца, што закрыццё «Вясны» парушае свабоду асацыяцыі, якая гарантуецца артыкулам 22 Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах. Група таксама працытавала спецдакладчыка ААН па праваабаронцах Маргарэт Секаджыя, якая згадала гэтую справу ў сваім дакладзе ад 24 лютага 2010 года, і даклад Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека аб сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі (датаваны 10 красавіка 2012 года), які палічыў, што ціск на Праваабарончы цэнтр «Вясна» і яго прэзідэнта з’яўляюцца парушэннем артыкула 22 Пакту.

Рашэнне Рабочай групы ААН па самавольных затрыманнях заснавана на міжнародным праве і было вынесена міжнародным наглядальным органам, які складаецца з незалежных экспертаў, па выніках спаборніцкай працэдуры з уцягваннем Рэспублікі Беларусь. Гэтая рэзалюцыя паслужыць асновай для далейшых крокаў да вызвалення Алеся Бяляцкага.

- у навінах

 

Зьвязаныя навіны:

09.09.2020 “На гвалт і катаванні быў загад”. Кіраўнік Праваабарончага цэнтра “Вясна” Алесь Бяляцкі прааналізаваў месяц, які пражыла краіна пасля выбараў

05.08.2020 “Усё гэта мне нагадвае нейкае дэжавю…” Дзевяць гадоў таму быў арыштаваны кіраўнік Праваабарончага цэнтра “Вясна” Алесь Бяляцкі

03.06.2020 Алесь Бяляцкі: Улады паказваюць, што не збіраюцца гуляць па правілах

07.05.2020 Алесь Бяляцкі: У Беларусі асноўны удар накіраваны на блогераў

09.04.2019 Алесь Бяляцкі: Пераслед незалежных СМІ у гэтым годзе толькі ўзмацніўся

21.03.2019 Алесь Бяляцкі: Няма ніякага сумневу, што справа Аюба Ціціева – палітычная

31.05.2018 Алесь Бяляцкі: Перакананы, што лідараў незалежнага прафсаюза не пасадзяць

30.03.2018 Алесь Бяляцкі: Рэпрэсіўныя механізмы працягваюць працаваць

22.03.2018 Алесь Бяляцкі: Улады зрабілі больш жорсткай тактыку рэпрэсій

28.12.2017 Алесь Бяляцкі: Гэта быў няпросты і досыць трывожны год

Іншыя палітычныя вязьні