Марына Адамовіч: “Ёсьць абсалютная яснасьць, што гэта – вайна…”

Працяг гутаркі з Марынай Адамовіч — жонкай палітвязьня Міколы Статкевіча.

Марына, нагадайце, калі ласка: колькі агулам у карцэры правёў спадар Мікола?

— Сітуацыя выглядае, магчыма, меней трагічна, чым, напрыклад, з Дзімам Дашкевічам. Але вось толькі тое, што мне “наўскідку” прыходзіць у галаву:. тры карцэры за апошні час, гэта значыцца, месяц, і “памяшканне камернага тыпу” – таксама месяц. І гэта яшчэ ў шклоўскай калоніі, калі з яго ў вельмі кароткі тэрмін зрабілі “парушальніка рэжыму”. Ну, і проста ў камеры ён знаходзіцца з 12 студзеня…

І ўвесь час у яго было нейкае персанальнае абмежаванне на прэсу, на любыя ўкладанні. Вельмі часта мы чуем, што хлопцам можна даслаць кнігі, нейкія раздрукоўкі з інтэрнэту. Усе такога кшталту ўкладанні ў любыя звычайныя лісты заўсёды тармазіліся – і ў шклоўскай калоніі, і ў магілёўскай турме. Даходзіць да вар’яцтва, калі проста раздрукаваны ўордаўскі тэкст яму не перадавалі – зьнішчалі, альбо, калі гэта было заказным лістом, вярталі адпраўляльнікам. Класічны стыль: “Не паложана”. Я кажу: “А калі ў мяне, напрыклад, рука зламана, я магу толькі адным пальцам набраць тэкст на кампутары? Гэта якімі нарматыўнымі дакументамі вызначаецца?” Карацей кажучы, вось так: напішацца пяць скаргаў – тады разы з два пройдзе.

Гэта ж датычыцца і незалежнай прэсы. Чамусьці вельмі ўпарта перашкаджаюць атрыманню “Нашай Нівы” і газэты “Новы час” – гэтую газэту Мікола, здаецца, атрымаў усяго адзін раз. Хоць спадар Кароль і яго рэдакцыя ўпарта спрабуюць яму кожны нумар адправіць.

— Сапраўдная інфармацыйная блакада?

— Так. Недарэмна ж яго трымаюць зараз не ў турме, а ў СІЗА альбо СІЧУ – спецізалятары часовага ўтрымання.   Бо кажуць людзі дасьведчаныя, што ў турмах усё ж такі нейкая камунікацыя, нейкая падтрымка паміж зьняволенымі існуе, ну а СІЗА – гэта месца, дзе ў прынцыпе па заканадаўству асуджаныя могуць пакінутыя толькі з іх персанальнай заявы, па спецыяльным пісьмовым загадзе начальніка ўстановы, толькі асуджаныя па так званых няцяжкіх артыкулах і толькі дзеля выканання нейкіх работ па абслугоўванню гэтай турмы. Ні адзін, ні другі, ні трэці, ні чацвёрты  пункт да Міколы ніякага дачынення не мае, таму гэта абсалютна адмысловае абмежаванне, у тым ліку камунікацый – любых!

— Скажыце, калі ласка, а Вам было не страшна выходзіць замуж за Міколу? Не адчуваеце з-за гэтага ціск на сябе, сям’ю?

— Ведаеце, мне нават такое пытанне ніколі і не прыйшло б у галаву. Ну што значыць – страшна выходзіць замуж за Міколу? Ні разу нават… На сённяшні дзень не магу сказаць, каб я адчувала нейкі істотны ціск. Я адчуваю перыядычна пільную ўвагу, але гэта не замінае мне жыць. Ёсць шмат іншых нагод.

— 20 гадоў таму спадар Мікола арганізаваў прыняцце прысягі на вернасць Беларусі… Паплечнікі па БЗВ і тыя, хто прымаў тую прысягу, зараз неяк падтрымліваюць вашу сям’ю?

— Па-першае, далёка не ўсе ўжо сёння жывыя, далёка не ўсе — у Беларусі… Але кантакты з тымі, каго я ведала раней, я, безумоўна, падтрымліваю. І я ведаю, што яны нейкім чынам падтрымліваюць Міколу, ну ўжо як хто можа: пісьмом хтосьці, хтосьці тэлеграмай, хтосьці грашовым пераводам на дзень народзінаў…

— А калі вырасьце Ваш сын, Вы б хацелі, каб ён пайшоў у палітыку?

— Сын ужо даўно вырас, але я б не хацела, каб ён пайшоў у палітыку. Гэта цяжкі выбар, ён патрабуе ўсяго жыцця, самаахвярнасьці, поўнай адданасьці выбранай мэце, выбранай справе. Я думаю, што ён шмат здолеў бы зрабіць (і здолее, спадзяюся) у выбраным накірунку навукі, хоць  сам бачыць сваё будучае крышку інакш…

— Што Вас падтрымлівае, што дапамагае чакаць Міколу? Што дае сілы?

— Па-першае, абсалютная перакананасьць у тым, што… усё правільна. Тое, што было зроблена, і што, я спадзяюся, будзе зроблена, і тое, што нават зараз адбываецца – усё правільна, усё лагічна. І  калі спачатку Алесь Бяляцкі, а потым Мікола напісалі, што зараз мы перажываем не горшыя часы ў нашым жыцці, — я цудоўна іх разумею! Як бы гэта ні выглядала, магчыма, неяк па-вар’яцку крышку, нелагічна — але ёсць унутры гэткая абсалютная яснасьць, як Мікола напісаў, таго, што можна, што нельга. Што павінна рабіцца — і што ні ў якім выпадку не можа быць зроблена.

І ёсьць абсалютная яснасьць таго, што гэта – вайна. І што ў гэтай вайне можа быць толькі адзін пераможца. (Я маю на ўвазе: не фізічная асоба, а бок). І што гэтыя нашы цудоўныя хлопцы на сённяшні дзень сваю абарону трымаюць годна. На жаль, і мушу гэта сказаць – на жаль, без вялікай грамадзкай падтрымкі.

І назаўсёды — я спадзяюся, што гэта ніколі не зменіцца — я буду памятаць, што выжыць у самыя цяжкія часы мы дапамаглі адна адной. Тыя, хто спачатку пазнаёміўся ля прыступак СІЗА КДБ, ля прыступак Камітэта дзяржаўнай бясьпекі. І потым вось ужо на працягу амаль двух гадоў падтрымліваў адна адну. Мы сталі не толькі сяброўкамі, але, як некалі Дзіма Бандарэнка напісаў Волі з калоніі – сёстрамі. Гэта ўжо назаўсёды…

 

- у навінах

 

Зьвязаныя навіны:

23.05.2017 “Цалкам рэальна, што некаторых фігурантаў “справы патрыётаў” могуць асудзіць…”

24.02.2017 Мікалай Статкевіч: Ёсць чырвоная рыса, за якую не можам перайсці ні мы, ні ўлада

30.01.2017 Мікалай Статкевіч: Сёння ўлады не могуць сабе дазволіць раскідаць усіх па турмах…

06.09.2016 Былыя палітвязні рыхтуюцца да акцыі “Вярні выбары”

23.08.2016 Былы палітвязень Мікалай Статкевіч на гадавіну свайго вызвалення адкаркаваў армянскі каньяк 1968 году

12.08.2016 Мікалай Статкевіч: Найлепшы падарунак для мяне – свабода для нашай краіны

06.07.2016 Мікалай Статкевіч: Гэта ў пэўнай ступені акцыя салідарнасці з былымі палітвязнямі!

20.06.2016 Мікалай Статкевіч: Трэба як мага больш палітызаваць парламенцкую кампанію

20.05.2016 Пытанне санкцый: быць альбо не быць?

12.05.2016 Мікалай Статкевіч: Няхай самі думаюць, якія яшчэ шкарпэткі можна ў мяне скрасці

Іншыя палітычныя вязьні